Bieszczadzka Kolejka Leśna – stacja Majdan koło Cisnej

Kolej zbudowana dla drewna, nie dla widoków

Bieszczadzka Kolejka Leśna nie powstała z myślą o turystach. Budowę rozpoczęto w 1890 roku, a linię z Nowego Łupkowa do Cisnej — wtedy 25 kilometrów — otwarto oficjalnie 21 stycznia 1898 roku. Powód był jeden: wywóz drewna z trudno dostępnych dolin. Tor ma dziś rozstaw 750 mm; do 1940 roku wynosił 760 mm. W szczytowym okresie, między latami pięćdziesiątymi a dziewięćdziesiątymi XX wieku, sieć rozrosła się do 73 kilometrów.

Po drodze zmieniali się gospodarze i funkcje. W 1953 roku kolejkę przekazano Lasom Państwowym, a w 1963 uruchomiono na niej rozkładowy ruch pasażerski — dla mieszkańców rozproszonych wsi był to często jedyny sensowny sposób dotarcia do Cisnej. Kres przyszedł 1 grudnia 1994 roku, kiedy linię wyłączono z eksploatacji.

Jak fundacja odzyskała tory

16 lipca 1996 roku czternaście osób powołało Fundację Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej, która przejęła zadanie ratowania linii. Ruch turystyczny wznowiono 4 lipca 1997 roku. Z dawnych 73 kilometrów w użyciu pozostało dziś około 20, rozdzielonych na dwa kierunki wychodzące ze stacji Majdan pod Cisną. To rzadki w Polsce przypadek, gdy zabytek techniki nie stoi w skansenie, tylko realnie pracuje: skład wyjeżdża, wraca i wozi ludzi. Skala zainteresowania bywa duża — rekordowy okazał się rok 2021, kiedy kolejka przewiozła 168 tysięcy pasażerów.

Trasa do Balnicy: co się mija po drodze

Główna, czynna trasa prowadzi z Majdanu do Balnicy i liczy 9 kilometrów. Skład rusza sprzed stacji położonej na wysokości 586 metrów n.p.m., mija parowozownię, przecina drogę krajową nr 897 i wjeżdża w dolinę Solinki. Po drodze zatrzymuje się na przystankach, z których każdy ma własną historię:

• Żubracze (620 m n.p.m.) — wieś wzmiankowana już w 1552 roku, której nazwa nawiązuje do żubrów. W czasie II wojny światowej punkt na szlaku kurierskim, po wojnie wysiedlona. Przy torach zachowały się kamienne fundamenty mostu wzniesionego przed 1898 rokiem.
• Solinka (725 m n.p.m.) — założona w XVI wieku u źródeł potoku Solinka. To rejon karpackiego działu wodnego i obszar źródliskowy rzeki Udava, należący już do zlewiska Morza Czarnego. Zaczyna się tu ścieżka przyrodnicza biegnąca w stronę granicy.
• Balnica — dawniej ważny punkt zestawiania składów z drewnem, dziś pusta dolina przy granicy. W 1924 roku urodził się tu Stepan Sulyk, późniejszy zwierzchnik Kościoła greckokatolickiego w Filadelfii.

Drugi kierunek, Majdan – Przysłup przez Cisną, Dołżycę i Krzywe, ma 11 kilometrów, ale bywa wyłączany z ruchu — fundacja podawała go jako nieczynny, więc przed wyjazdem trzeba to sprawdzić. Skrócony wariant wschodni kończy się w Solince i to właśnie na nim w wybrane dni tygodnia skład prowadzi prawdziwy parowóz.

Wagony, parowóz i praktyka podróży

W czynnym taborze fundacji są cztery lokomotywy spalinowe serii Lyd2 oraz parowozy Las-1884 i Kp4-3772. Skład zestawia się z wagonów krytych i otwartych. Te drugie dają bezpośredni kontakt z lasem i najlepsze warunki do zdjęć, ale w wakacje i długie weekendy miejsca w nich znikają najszybciej — miejsca nie są numerowane, obowiązuje kolejność wsiadania. Kto chce siedzieć w otwartym wagonie, powinien być na peronie odpowiednio wcześnie.

Podróż jest wolna i to jej istota: 9 kilometrów krętego toru w dolinie pokonuje się w tempie spaceru, a przejazd w obie strony z postojem w Balnicy zajmuje mniej więcej dwie do dwóch i pół godziny. Postój na końcowej stacji trwa kilkadziesiąt minut i wystarcza na rozprostowanie nóg oraz zdjęcia — nie na dłuższą wycieczkę. Deszcz nie odwołuje kursu, ale w otwartym wagonie odczuwa się go w pełni, a niskie chmury zabierają widoki.

Sezon, bilety i rezerwacja

Kolejka pracuje sezonowo, od maja do października; od listopada do końca kwietnia nie kursuje w ogóle. Rozkład jest zmieniany co roku i różni się między miesiącami — inna liczba kursów przypada na maj, inna na wakacje, inna na wrzesień i październik. Z tego powodu godzin odjazdów nie warto przyjmować z drugiej ręki; jedynym pewnym źródłem jest aktualny rozkład fundacji, publikowany osobno dla każdego miesiąca sezonu.

Ceny biletów w sezonie 2026 to 47 zł bilet normalny i 37 zł ulgowy; dzieci poniżej 3 lat płacą symboliczne 2 zł, tyle samo kosztuje bilet peronowy dla osób, które chcą wejść na peron bez przejazdu. Za przewóz psa i za wózek dziecięcy dopłaca się po 10 zł na miejscu, przed odjazdem. Bilety online sprzedawane są najpóźniej do godziny 24:00 dnia poprzedzającego przejazd i nie trzeba ich drukować. W weekendy i w wakacje kursy potrafią się wyprzedać z dużym wyprzedzeniem.

Czego się tu nie znajdzie

To przejazd, a nie park rozrywki. Na trasie nie ma inscenizacji, animatorów ani atrakcji poza samą jazdą i krajobrazem doliny. Kto liczy na panoramy bieszczadzkich połonin, może się rozczarować — kolejka jedzie dnem doliny, w lesie, więc dominującym widokiem są drzewa i potok, a nie szerokie widoki ze szczytów. Stacja Majdan leży kilka kilometrów od Cisnej i poza budynkami kolejowymi oraz parowozownią nie ma tam rozbudowanego zaplecza. Sezonowość jest realnym ograniczeniem: przyjazd w Bieszczady zimą albo w kwietniu oznacza, że kolejki po prostu nie ma.

Obiektem opiekuje się Fundacja Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej z siedzibą w Majdanie 17 pod Cisną, w powiecie leskim. Część zabudowań stacyjnych leży formalnie już na gruntach wsi Żubracze, po drugiej stronie Solinki.

Lokalizacja i punkt startowy

Pociągi odjeżdżają ze stacji Majdan położonej pod Cisną, w gminie Cisna, powiecie leskim, na wysokości 586 metrów n.p.m. Adres fundacji i stacji to Majdan 17, 38-607 Cisna. Sama Cisna leży kilka kilometrów dalej — nie da się wsiąść do kolejki w centrum miejscowości, trzeba dojechać pod stację. Kasa biletowa działa na stacji, można też kupić bilet online przed przyjazdem.

Samochodem

Do stacji dojeżdża się drogą krajową nr 897, prowadzącą przez Cisną. Tory kolejki przecinają tę drogę tuż za stacją, więc wjazd jest łatwy do zauważenia. Trasa dojazdowa w Bieszczadach jest kręta i wąska, a w szczycie sezonu ruch bywa wolny — do czasu przejazdu doliczaj zapas.

Parking

Parking znajduje się bezpośrednio przy stacji Majdan, kilkadziesiąt metrów od peronu. W lipcu i sierpniu oraz w długie weekendy zapełnia się przed pierwszym porannym kursem, więc przyjazd co najmniej pół godziny wcześniej daje zapas na zaparkowanie, odbiór biletu i zajęcie miejsca w otwartym wagonie. Zasady i ewentualną opłatę za postój najlepiej potwierdzić na miejscu w kasie, bo mogą się różnić między sezonami.

Komunikacja publiczna

Bieszczady mają rzadką siatkę połączeń i dotarcie pod stację bez samochodu wymaga planowania. Do Cisnej kursują autobusy i busy z Sanoka oraz Leska, w sezonie częściej niż poza nim, ale rozkłady bywają zmieniane z dnia na dzień i nie zawsze są skoordynowane z godzinami odjazdów kolejki. Jeżeli planujesz dojazd komunikacją, potwierdź połączenie u przewoźnika bezpośrednio przed wyjazdem i doliczyć czas na dojście lub podjazd z Cisnej pod samą stację.

Dojście piesze

Od parkingu do peronu i kasy jest kilkadziesiąt metrów po płaskim terenie. Na stacji końcowej w Balnicy skład stoi kilkadziesiąt minut, co pozwala rozprostować nogi na przystanku i w jego najbliższym otoczeniu; to nie jest czas wystarczający na wyjście w góry, a kolejny kurs powrotny nie musi być tego dnia dostępny.