żubry zagroda żubrów Pszczyna linia pszczyńska Park Pszczyński Pszczyna żubr nizinny

Pokazowa Zagroda Żubrów w Zabytkowym Parku Pszczyńskim

Co wyróżnia to miejsce

Żubry rzadkiej linii pszczyńskiej (PL)
Hodowla żubrów w Pszczynie od 1865 roku
10 ha wybiegów i pomost widokowy
Dwa cielęta urodzone w 2026 roku
Stałe pory karmienia przez cały rok
15 minut spacerem od Zamku w Pszczynie
Wstęp płatny Wewnątrz i na zewnątrz

Dla kogo

Opis

Cztery żubry za dwadzieścia jeleni — początek w 1865 roku

Historia żubrów na Ziemi Pszczyńskiej zaczęła się od wymiany. W 1865 roku książę pszczyński Jan Henryk XI Hochberg oddał carowi Aleksandrowi II dwadzieścia jeleni odłowionych w lasach pszczyńskich, a w zamian otrzymał cztery żubry z Puszczy Białowieskiej — byka i trzy krowy w wieku trzech–czterech lat. Zwierzęta przyjechały pociągiem na stację Murcki w listopadzie 1865 roku i trafiły najpierw do dwuhektarowej zagrody, a potem do coraz większych zwierzyńców w lasach między Jankowicami a Cielmicami.

Stado rosło: w 1918 roku liczyło 74 zwierzęta. Potem przyszła katastrofa. Bezład po I wojnie światowej i powstaniach śląskich oznaczał kłusownictwo na masową skalę — na początku 1921 roku żyły jeszcze 32 żubry, a pod koniec 1922 roku, gdy hodowlę przejęły polskie władze, zostały trzy: byki Plebejer i Platon oraz krowa Planta. Plebejer miał odstrzelony ogon, Planta postrzał w udo, a Platon był okaleczony i nie mógł się rozmnażać. Jerzy B. Parusel, badacz historii pszczyńskiej hodowli, uważa wypuszczenie żubrów w lasach pszczyńskich w 1865 roku za pierwszą w czasach nowożytnych próbę przywrócenia tego gatunku do ekosystemu leśnego.

Planta, Plebejer i imiona na „Pl”

Od potomstwa Planty i Plebejera wywodzi się pszczyńska linia hodowlana, oznaczana w Księdze Rodowodowej Żubrów symbolem PL. Stąd zasada, którą widać na tabliczkach w zagrodzie: imiona żubrów tej linii zaczynają się od liter „Pl”. Zarządca zagrody wpisuje ją wprost do regulaminów konkursów na imię dla cieląt — propozycja musi zaczynać się od „PL”, a zwycięskie imię trafia do księgi rodowodowej.

Znaczenie tej pary wykracza daleko poza Pszczynę. Współczesna populacja żubrów pochodzi od 17 osobników, wśród których było 8 żubrów pszczyńskich. Badania genetyczne cytowane przez Parusela pokazują, że u samców linii nizinnej zachowała się dziś wyłącznie kopia chromosomu Y Plebejera — każdy byk tej linii jest więc w linii męskiej jego potomkiem. Paradoks polega na tym, że czystej linii pszczyńskiej jest bardzo mało: w 2023 roku w Europie żyło tylko 28 takich żubrów, z czego 18 w ośrodku w Jankowicach i 5 w zagrodzie w Parku Pszczyńskim.

Zagroda w parku: od pomysłu do otwarcia w 2008 roku

Zagrodę zainicjowały pod koniec lat 90. Gmina Pszczyna i Agencja Rozwoju i Promocji Ziemi Pszczyńskiej — spółka, która prowadzi obiekt do dziś. Prace projektowe ruszyły w 1999 roku, budowa w czerwcu 2007 roku, a otwarcie nastąpiło 1 czerwca 2008 roku. Inwestycja kosztowała blisko 6,66 mln zł brutto, z czego 69,5 proc. pokryła dotacja z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Zagroda zajmuje część Zabytkowego Parku Pszczyńskiego zwaną Dziką Promenadą i ma dwa cele: pokazać przyrodę dawnej Puszczy Pszczyńskiej oraz stanowić dodatkowy ośrodek hodowli żubrów linii pszczyńskiej.

Na 10 hektarach wydzielono system wybiegów, wzdłuż których prowadzą ścieżki. Najlepszym miejscem obserwacji jest przestronny pomost widokowy. W budynku edukacyjno-ekspozycyjnym jest wystawa o faunie i florze, regionalna Izba Gajowego poświęcona dawnej Ziemi Pszczyńskiej oraz sala wystaw czasowych. Według zarządcy w zagrodzie można zobaczyć:

  • żubry nizinne linii pszczyńskiej — główny powód istnienia obiektu,
  • jelenie szlachetne, daniele i sarny na osobnych wybiegach,
  • bażanty — zwyczajne, złociste i srebrzyste,
  • lisa rudego, którego zobaczyć się udaje tylko przy odrobinie szczęścia,
  • pawie indyjskie spacerujące swobodnie między zwiedzającymi, gęsi łabędzionose i krzyżówki,
  • zwierzęta gospodarskie dla najmłodszych: króliki, kozy, owce i oślicę.

Stado dziś: Pleban III, Plarysa, Platanka i Placyd

Według zarządcy we wrześniu 2025 roku stado liczyło 6 żubrów, a od początku hodowli urodziło się tu 15 cieląt, z których cztery trafiły do zagród w Hiszpanii. Zwierzęta wędrują też między ośrodkami w kraju — w 2016 roku byk linii pszczyńskiej Plesner przeniósł się z parku do Jankowic.

Rok 2026 przyniósł dwa cielęta. 18 sierpnia urodził się byczek — pierwszy wspólny potomek pięcioletniej krowy Plarysy i ośmioletniego byka Plebana III. W głosowaniu internautów otrzymał imię Placyd, zgłoszone już do Księgi Rodowodowej Żubrów. We wrześniu na świat przyszła żubrzyca, córka czternastoletniej Platanki i tego samego byka; konkurs na jej imię rozstrzygnie się pod koniec listopada 2026 roku. Dorosły byk waży według danych zagrody 800–900 kg, krowa 500–600 kg, a cielę rodzi się z masą 15–35 kg — przy pomoście ta różnica robi wrażenie.

Godziny otwarcia, karmienie i bilety

Zagroda działa przez cały rok i codziennie, także w poniedziałki, ale godziny zależą od miesiąca: w styczniu, listopadzie i grudniu 9:00–16:00, w lutym i październiku 9:00–17:00, w marcu i wrześniu 9:00–18:00, od kwietnia do sierpnia 9:00–19:00. Ostatnie wejście jest 30 minut przed zamknięciem. Obiekt jest nieczynny w Niedzielę Wielkanocną, 1 listopada, 1 stycznia i 25 grudnia (stan na 2026 rok).

Żubry są karmione o stałych porach: w czasie letnim o 10:00, 12:00, 14:00 i 16:00, w czasie zimowym o 9:00, 11:00, 13:00 i 15:00. Cennik zarządcy (stan na listopad 2026): bilet normalny 28 zł, ulgowy 22 zł, rodzinny 82 zł (dwoje dorosłych i do trojga dzieci w wieku 4–16 lat). Bilet łączony z pobliskim Skansenem „Zagroda Wsi Pszczyńskiej” kosztuje 40 zł normalny i 30 zł ulgowy. Ulga przysługuje m.in. dzieciom od 4 lat, uczniom i studentom do 26 lat, emerytom, rencistom oraz osobom z niepełnosprawnościami i ich opiekunom. Dzieci do 4 lat wchodzą bezpłatnie. Grupy mogą zamówić przewodnika (150 zł do 25 osób), a szkoły — dwugodzinne warsztaty „Tropem żubra” za 32 zł od dziecka.

Zasady i ograniczenia, o których warto wiedzieć

Psy nie mają wstępu — wyjątkiem są wyłącznie psy-przewodnicy osób niewidomych. Na terenie nie wolno jeździć ani prowadzić rowerów, hulajnóg, rolek i deskorolek; rowery zostawia się w wyznaczonym miejscu. Zakazane jest karmienie i płoszenie zwierząt, palenie (także e-papierosów), wnoszenie alkoholu, schodzenie z alejek i fotografowanie z lampą błyskową. Dzieci do 12 lat mogą przebywać na terenie tylko pod opieką dorosłych. Pomost widokowy i budynek ekspozycyjny są przystosowane dla osób z niepełnosprawnościami.

To nie jest ogród zoologiczny: gatunków jest kilkanaście, a żubry mają do dyspozycji rozległe wybiegi, więc nie zawsze stoją przy pomoście. Zimą zagroda zamyka się już o 16:00, a w listopadzie i grudniu po 15:00 robi się szaro. Uwaga przy nawigacji: hasło „zagroda żubrów Pszczyna” bywa kojarzone z zagrodą w Jankowicach, około 6,5 km dalej — to inny obiekt, prowadzony przez Nadleśnictwo Kobiór. Do zagrody w parku prowadzi adres Żorska 5.

Jak połączyć wizytę z resztą Pszczyny

Zagroda leży około 700 metrów w linii prostej na zachód od Zamku w Pszczynie, a spacer między nimi prowadzi przez park krajobrazowy założony w stylu angielskim. Po drodze stoi pawilon Herbaciarni na wyspie, z widokiem na bryłę pałacu, a w sezonie (od maja do października) działa Przystań Księżnej Daisy z łodziami wiosłowymi — 55 zł za 45 minut (2026). Na terenie zagrody działa kawiarnia Plessówka z tarasem i sklepik z pamiątkami.

Bilet łączony obejmuje Skansen „Zagroda Wsi Pszczyńskiej” po wschodniej stronie parku, więc zamek, zagroda i skansen składają się w jeden dzień bez przestawiania samochodu. Kto chce zobaczyć więcej żubrów, może pojechać do rezerwatu „Żubrowisko” w Jankowicach (744,61 ha, utworzonego w 1996 roku), gdzie żyje główna część pszczyńskiego stada. Zagroda w parku ma też swoje wyróżnienia — w 2026 roku zdobyła główną nagrodę „Zielonych Czeków” Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w kategorii EkoEdukator.

Przydatne wskazówki

Wpisz w nawigację adres Żorska 5 – hasło „zagroda żubrów Pszczyna” bywa mylone z zagrodą w Jankowicach, 6,5 km dalej.
Zaplanuj przyjazd pod karmienie: latem 10, 12, 14, 16, zimą 9, 11, 13, 15.
Ostatnie wejście jest 30 minut przed zamknięciem, a od listopada do stycznia zagroda zamyka się o 16:00.
Bilet łączony ze skansenem (40 zł, 2026) wychodzi taniej niż dwa osobne wejścia.
Rodzina 2+3 płaci 82 zł zamiast osobnych biletów – dotyczy dzieci w wieku 4–16 lat.
Psów nie wpuszcza się do zagrody; wyjątkiem są tylko psy-przewodnicy osób niewidomych.
Rower i hulajnogę trzeba zostawić przy wejściu – na terenie nie wolno ich nawet prowadzić.
Nie używaj lampy błyskowej – regulamin jej zakazuje, a pawie i jelenie chodzą blisko ludzi.
Zagroda jest czynna w poniedziałki, ale zamknięta 1 listopada, 25 grudnia, 1 stycznia i w Wielkanoc.
Parking przy ul. Żorskiej jest według oznaczeń płatny w weekendy – stawkę sprawdź na parkomacie.

Zdjęcia 21

Lokalizacja

Adres: Żorska 5, Pszczyna

Wyznacz trasę

Dojazd

Lokalizacja i punkt startowy

Zagroda leży w zachodniej części Zabytkowego Parku Pszczyńskiego, pod adresem Żorska 5, 43-200 Pszczyna. Do Zamku w Pszczynie jest stąd około 700 m w linii prostej. Nie myl jej z zagrodą żubrów w Jankowicach (Nadleśnictwo Kobiór), oddaloną o około 6,5 km — w nawigacji wpisuj adres Żorska 5.

Samochodem

Przez Pszczynę przebiega droga krajowa nr 1 z Katowic i Tychów w stronę Bielska-Białej oraz droga wojewódzka 933 od strony Oświęcimia i Żor; w kierunku Strumienia i Cieszyna prowadzi droga wojewódzka 939. Ulica Żorska wychodzi z centrum na północny zachód, w stronę Żor, i biegnie wzdłuż parku.

Parking

Przy ulicy Żorskiej, przy wejściu do parku, są parkingi naziemne oddalone od zagrody o około 300 m w linii prostej. Według oznaczeń w OpenStreetMap opłata pobierana jest w soboty i niedziele, a w dni robocze postój jest bezpłatny. Zarządca zagrody nie podaje liczby miejsc ani stawek — sprawdź je na parkomacie.

Komunikacja publiczna

Stacja kolejowa Pszczyna leży na liniach z Katowic do Bielska-Białej, Wisły i Żywca. Ze stacji do zagrody jest około 2 km przez centrum miasta i park, czyli 25–30 minut marszu. Bliżej zatrzymują się autobusy: przystanek Pszczyna Żorska Park leży około 350 m od zagrody, kursują przez niego m.in. linie powiatowe U1 i U2 z Pszczyńskiego Centrum Przesiadkowego.

Dojście piesze

Od Zamku w Pszczynie do zagrody prowadzą alejki parkowe — spacer zajmuje około 15 minut. Na samym terenie zagrody obowiązuje zakaz jazdy i prowadzenia rowerów oraz hulajnóg, więc trzeba je zostawić w wyznaczonym miejscu przy wejściu.

Polecany czas zwiedzania

⚡
Krótka wizyta
1h

Obejście wybiegów alejkami, dłuższy postój na pomoście widokowym przy żubrach i szybki rzut oka na wystawę w budynku edukacyjnym z Izbą Gajowego. Wystarczy, jeśli zagroda jest przystankiem w drodze, ale warto tak dobrać godzinę, żeby trafić na jedno z karmień.

⏳
Średnia wizyta
2-3h

Zagroda bez pośpiechu, z karmieniem żubrów, obserwacją jeleni, danieli i pawi, potem kawa w Plessówce albo spacer przez Zabytkowy Park Pszczyński do Herbaciarni na wyspie i Zamku w Pszczynie. W sezonie można dołożyć rejs łodzią z Przystani Księżnej Daisy.

📅
Cały dzień
cały dzień

Pełny dzień w Pszczynie: rano zagroda z karmieniem, potem Skansen „Zagroda Wsi Pszczyńskiej” na bilecie łączonym, spacer przez park i zwiedzanie Zamku w Pszczynie. Chętni mogą dołożyć wyjazd do rezerwatu „Żubrowisko” w Jankowicach, gdzie żyje główna część pszczyńskiego stada.

Często zadawane pytania

Ile kosztuje wstęp do Pokazowej Zagrody Żubrów w Pszczynie?
Według cennika na stronie zagrody (stan na listopad 2026) bilet normalny kosztuje 28 zł, ulgowy 22 zł, a rodzinny 82 zł — obejmuje dwoje dorosłych i do trojga dzieci w wieku 4–16 lat. Bilet łączony ze Skansenem „Zagroda Wsi Pszczyńskiej” kosztuje 40 zł normalny i 30 zł ulgowy. Ulga przysługuje m.in. dzieciom od 4 lat, uczniom i studentom do 26 lat, emerytom, rencistom, osobom z niepełnosprawnościami i ich opiekunom — po okazaniu dokumentu. Dzieci do 4 lat, przewodnicy PTTK oraz jeden opiekun na 15 osób w grupie wchodzą bezpłatnie. Są też stawki dla posiadaczy gminnej Karty Dużej Rodziny (22/19 zł), karty seniora (18 zł) i karty „Moja Pszczyna” (12/8 zł).
W jakich godzinach jest otwarta zagroda?
Zagroda działa codziennie przez cały rok, również w poniedziałki. Godziny zależą od miesiąca: styczeń, listopad i grudzień 9:00–16:00, luty i październik 9:00–17:00, marzec i wrzesień 9:00–18:00, od kwietnia do sierpnia 9:00–19:00. Ostatnie wejście jest możliwe 30 minut przed zamknięciem. Obiekt jest nieczynny w Niedzielę Wielkanocną, 1 listopada, 1 stycznia i w pierwszy dzień Bożego Narodzenia. Dane pochodzą ze strony zarządcy i obowiązują w 2026 roku — przy wyjazdach w święta i w okolicach zmiany czasu warto je sprawdzić na zubry.pszczyna.pl.
O której godzinie karmione są żubry?
Zagroda ma stałe pory karmienia, które zmieniają się razem ze zmianą czasu. W czasie letnim żubry dostają paszę o 10:00, 12:00, 14:00 i 16:00, a w czasie zimowym — od zmiany czasu w październiku do zmiany w marcu — o 9:00, 11:00, 13:00 i 15:00. Zarządca podkreśla, że dla samych zwierząt rytm posiłków się nie zmienia, przestawiają się tylko zegarki. Dorosły żubr zjada według danych zagrody 40–60 kg paszy dziennie. Karmienie zwierząt przez zwiedzających jest zakazane regulaminem — jesienią zagroda organizuje natomiast zbiórki żołędzi i kasztanów dla żubrów.
Czy można wejść do zagrody z psem?
Nie. Regulamin zagrody zakazuje wprowadzania zwierząt domowych, a cennik powtarza tę zasadę wprost. Jedynym wyjątkiem są psy-przewodnicy osób niewidomych. Zakaz ma uzasadnienie: na terenie żyją nie tylko żubry, ale też jelenie, daniele, sarny, bażanty i swobodnie chodzące pawie, które pies mógłby płoszyć. Zabytkowy Park Pszczyński poza zagrodą jest dostępny dla spacerów, więc przy wyjeździe z psem jedna osoba może zostać z nim w parku, a pozostali zwiedzają zagrodę. Przy obiekcie nie ma przechowalni dla zwierząt.
Dlaczego imiona pszczyńskich żubrów zaczynają się od „Pl”?
To oznaczenie pszczyńskiej linii hodowlanej (PL), której założycielami byli krowa Planta i byk Plebejer — dwa z trzech żubrów, które przetrwały w Pszczynie kłusownictwo po I wojnie światowej i powstaniach śląskich. Ich potomstwo dało początek linii zapisanej w Księdze Rodowodowej Żubrów, a imiona kolejnych pokoleń zaczynają się od tych samych liter. Zasada obowiązuje do dziś: w regulaminach konkursów na imię dla cieląt zagroda wymaga propozycji zaczynających się od „PL”, a przed ogłoszeniem wyniku imię jest sprawdzane w księdze. Tak powstało imię Placyd dla byczka urodzonego w sierpniu 2026 roku.
Ile żubrów mieszka w zagrodzie?
Według zarządcy, Agencji Rozwoju i Promocji Ziemi Pszczyńskiej, we wrześniu 2025 roku stado liczyło 6 żubrów. Od otwarcia w 2008 roku urodziło się tu 15 cieląt, z których cztery wysłano do zagród w Hiszpanii. W 2026 roku przyszły na świat dwa kolejne: byczek Placyd, syn Plarysy i Plebana III, oraz żubrzyca, córka Platanki i tego samego byka. Liczebność zmienia się, bo zwierzęta są przekazywane między ośrodkami w ramach hodowli zachowawczej. Żubry linii pszczyńskiej to rzadkość — w 2023 roku w całej Europie żyło ich tylko 28, z czego pięć w tej zagrodzie.
Ile czasu potrzeba na zwiedzanie i jak połączyć je z zamkiem?
Samo obejście zagrody z wizytą na pomoście widokowym i w budynku z wystawą to zwykle około godziny; więcej czasu warto zostawić, jeśli chce się trafić na porę karmienia. Zagroda leży około 700 m w linii prostej na zachód od Zamku w Pszczynie, a spacer alejkami parku zajmuje kwadrans. Bilet łączony obejmuje też Skansen „Zagroda Wsi Pszczyńskiej” po wschodniej stronie parku. Zamek, zagroda, skansen i przerwa w Herbaciarni na wyspie składają się w pełny dzień. W zimowe miesiące zagroda zamyka się o 16:00, więc lepiej zacząć od niej, a zamek zostawić na popołudnie.
Czy zagroda jest dostępna dla osób z niepełnosprawnościami i wózków?
Zarządca informuje, że pomost widokowy oraz budynek edukacyjno-ekspozycyjny są przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Osobom z niepełnosprawnościami i ich opiekunom przysługuje bilet ulgowy (22 zł w 2026 roku). Na terenie obowiązuje zakaz poruszania się poza alejkami. Psy asystujące są wpuszczane tylko jako przewodnicy osób niewidomych — tak stanowi regulamin. W razie wątpliwości co do konkretnych potrzeb najlepiej zadzwonić do kasy pod numer 32 447 05 03.

Atrakcje w pobliżu

Zamek w Pszczynie
696 m

Zamek w Pszczynie

Neobarokowa rezydencja w centrum Pszczyny, siedziba Promnitzów, Anhaltów i Hochbergów, dziś Muzeum Zamkowe. Wnętrza z XIX i XX wieku zachowały ok. 80% oryginalnego wyposażenia: Sala Lustrzana, apartamenty księżnej Daisy i apartament cesarza Wilhelma II z czasów I wojny światowej. W piwnicach działa zbrojownia, obok — Stajnie Książęce i ponad 150-hektarowy park.

Pszczyna
Tyskie Browary Książęce w Tychach – zwiedzanie browaru (Tyskie Browarium)
17,3 km

Tyskie Browary Książęce w Tychach – zwiedzanie browaru (Tyskie Browarium)

Tyskie Browary Książęce w Tychach warzą piwo od 1629 roku, a ich historyczny zespół z XIX i początku XX wieku można zwiedzać z przewodnikiem. Trasa prowadzi przez warzelnię z 1915 roku z miedzianymi kadziami, salę fermentacji i — jako jedyną w Polsce — linię rozlewniczą, a kończy się degustacją w pubie w zabytkowych piwnicach. Muzeum w dawnej kaplicy z 1902 roku zwiedza się samodzielnie. Wycieczka po browarze tylko od 18 lat i po rezerwacji.

Tychy
Szyndzielnia – kolej gondolowa i schronisko PTTK
25,3 km

Szyndzielnia – kolej gondolowa i schronisko PTTK

Szyndzielnia (1028 m) to szczyt Beskidu Śląskiego w granicach Bielska-Białej, na który od 1953 roku kursuje kolej linowa. Żółte gondole pokonują 1810 m trasy i 449 m różnicy wysokości w około 8 minut. Przy górnej stacji stoi 18-metrowa wieża widokowa, a kilkaset metrów wyżej – schronisko PTTK z 1897 roku, najstarsze w Beskidzie Śląskim. Kolej działa przez cały rok poza przerwami technicznymi.

Bielsko-Biała
Szczyrk Mountain Resort
31,7 km

Szczyrk Mountain Resort

Szczyrk Mountain Resort to ośrodek narciarski na stokach Małego Skrzycznego w Beskidzie Śląskim, prowadzony od 2014 roku przez słowacką grupę Tatry Mountain Resorts. Ma 10-osobową gondolę na Halę Skrzyczeńską, trzy kanapy 6-osobowe, ok. 25 km tras i ok. 5 km oświetlonych tras do jazdy wieczornej. Trasy łączą się z ośrodkiem COS na Skrzycznem.

Szczyrk
Muzeum Śląskie w Katowicach
32,1 km

Muzeum Śląskie w Katowicach

Muzeum założone w 1929 roku, od 2015 roku w nowej siedzibie na terenie dawnej kopalni „Katowice”. Główne galerie leżą pod ziemią, doświetlone szklanymi bryłami: historia Górnego Śląska do 1989 roku, polska sztuka 1800–1945, plastyka nieprofesjonalna i śląska sztuka sakralna. Do czerwca 2027 trwa wystawa o Jerzym Kukuczce. Zimą czynne wt–nd 10:00–20:00, we wtorki wstęp wolny.

Katowice
Legendia Śląskie Wesołe Miasteczko
33,1 km

Legendia Śląskie Wesołe Miasteczko

Legendia to najstarszy park rozrywki w Polsce – otwarty 12 września 1959 roku na terenie Parku Śląskiego w Chorzowie, od 2015 roku należy do słowackiej grupy Tatry Mountain Resorts. Na 26 hektarach działa ponad 40 atrakcji, w tym kolejka Lech Coaster firmy Vekoma (40 m, 95 km/h), nagradzany dark ride Bazyliszek i spływ Dolina Jagi. Sezon 2026 trwa od 4 kwietnia do 25 października.

Chorzów