Fabryka Emalia Oskara Schindlera w Krakowie
Co wyróżnia to miejsce
Dla kogo
Opis
Od fabryki „Rekord” do Deutsche Emailwarenfabrik
Budynek przy ul. Lipowej 4 na krakowskim Zabłociu powstał dla polsko-żydowskiej spółki. W 1937 roku Izrael Kohn, Wolf Luzer Glajtman i Michał Gutman założyli Fabrykę Naczyń Emaliowanych i Wyrobów Blaszanych „Rekord”, która w styczniu 1938 roku przeniosła się z ul. Romanowicza do nowej siedziby przy Lipowej. Interes nie poszedł dobrze: w marcu 1939 roku produkcja stanęła, a w czerwcu firmę ogłoszono upadłą.
W listopadzie 1939 roku zarząd powierniczy nad zbankrutowanym zakładem objął Oskar Schindler, niemiecki przedsiębiorca z Moraw. Na początku 1940 roku wydzierżawił budynki i przemianował firmę na Deutsche Emailwarenfabrik (DEF). Fabryka rozrastała się – doszły hala tokarni, prasy i narzędziownia, a w 1942 roku trzykondygnacyjna dobudowa. Od 1943 roku obok garnków i menażek dla Wehrmachtu produkowano tu elementy amunicji artyleryjskiej i zapalników. W 1944 roku zakład zatrudniał ok. 1100 osób, w większości Żydów.
Po likwidacji krakowskiego getta w marcu 1943 roku część ocalałych trafiła do obozu w Płaszowie. Schindler uzyskał zgodę, by jego robotnicy mieszkali w barakach na działce obok fabryki. Gdy w 1944 roku zbliżał się front, przeniósł produkcję do Brünnlitz (dziś Brněnec w Czechach) i wraz z księgowym Icchakiem Sternem sporządził listę pracowników, dzięki której przewiózł tam ponad 1100 osób. Więźniów w Brünnlitz wyzwolono 8 maja 1945 roku. Historię spopularyzowała powieść Thomasa Keneally'ego „Arka Schindlera” i film Stevena Spielberga „Lista Schindlera” z 1993 roku.
Wystawa „Kraków – czas okupacji 1939–1945”
Po wojnie fabrykę przejął Skarb Państwa, od 1948 roku działały w niej zakłady Telpod. W 2005 roku teren stał się własnością miasta, a w 2007 roku podzielono go między Muzeum Historyczne Miasta Krakowa (dziś Muzeum Krakowa) i MOCAK. Oddział muzeum otwarto w czerwcu 2010 roku. Ważne zastrzeżenie: to nie jest muzeum Schindlera, tylko wystawa o całym okupowanym Krakowie – o Polakach, Żydach i niemieckich okupantach – w której wątek fabryki jest jednym z wielu.
Ekspozycja zajmuje 45 przestrzeni wystawienniczych w dawnym budynku administracyjnym. Kuratorką jest Monika Bednarek, aranżację przygotowali scenograf Michał Urban i reżyser Łukasz Czuj, a mottem wystawy jest „Fabryka pamięci”. Zamiast gablot są odtworzone przestrzenie miejskie, dźwięk i światło. Muzeum podaje 30 stanowisk interaktywnych, 70 ścieżek dźwiękowych i 15 wideoprojektorów. Najmocniej zapadają w pamięć:
- gabinet Oskara Schindlera – zachowany w budynku administracyjnym fabryki,
- „Arka Ocalonych” – instalacja z tysięcy emaliowanych garnków, podobnych do tych, które produkowano tu w czasie wojny,
- fotoplastykon z ul. Szczepańskiej i przedwojenny tramwaj z filmem o życiu miasta,
- ciasny labirynt getta z żydowskim mieszkaniem,
- sala poświęcona obozowi w Płaszowie,
- sceny zamachu na Wilhelma Koppego i ulicznej łapanki,
- „maszyny pamięci” – stemplownice w pięciu kluczowych punktach trasy, w których odbija się pieczęć,
- finałowa instalacja rzeźbiarska „Sala wyborów”.
Trasa jest prowadzona jednokierunkowo, a sale bywają wąskie i ciemne – to celowy zabieg scenograficzny, ale przy pełnej turze tworzy się zator, szczególnie w części o getcie. Część materiałów to oryginalne dokumenty i fotografie z dużą ilością tekstu, więc kto chce wszystko przeczytać, potrzebuje więcej niż dwóch godzin.
Godziny otwarcia i ceny zimą 2026/27
Według Muzeum Krakowa wystawa jest czynna w poniedziałki 10:00–15:00, a od wtorku do niedzieli 9:00–20:00. Oddział jest zamknięty w każdy pierwszy wtorek miesiąca – zimą to 1 grudnia 2026, 5 stycznia i 2 lutego 2027 roku. Ostatnie wejście na wystawę stałą jest na 90 minut przed zamknięciem.
Okres świąteczny: 18 grudnia czynne do 14:00, 24 i 25 grudnia zamknięte, 26 grudnia 10:00–18:00, 31 grudnia 10:00–15:00, a 1 i 6 stycznia nieczynne.
Cennik (2026): bilet normalny 60 zł, ulgowy 45 zł, rodzinny 120 zł, grupowy 45 zł od osoby. Zwiedzanie w stałej turze z przewodnikiem po angielsku (wtorek–niedziela o 10:00, 12:00 i 16:00) kosztuje 90 zł normalny i 75 zł ulgowy. W poniedziałki wstęp na wystawę stałą jest bezpłatny, ale liczba darmowych biletów jest ograniczona i nie da się ich zarezerwować. Bilet obejmuje w dniu wizyty także wystawę czasową, a w ciągu 7 dni – wejście do dwóch innych oddziałów Trasy Pamięci: Apteki pod Orłem i Ulicy Pomorskiej. Muzeum zapowiedziało nowy cennik od 1 marca 2027 roku.
Jak kupić bilet – zasady, które warto znać
Sprzedaż biletów do Fabryki Schindlera ma własny, osobny regulamin. Najważniejsze reguły z regulaminu obowiązującego od 2 stycznia 2026 roku:
Bilety online są dostępne na 90 dni przed datą zwiedzania, a sprzedaż internetowa kończy się 6 godzin przed wejściem. Bilet kupiony online jest imienny – przy wejściu trzeba okazać oryginał dokumentu tożsamości ze zdjęciem (dowód osobisty, paszport, prawo jazdy, legitymację szkolną lub studencką albo mDowód w aplikacji mObywatel). Kasa sprzedaje bilety wyłącznie na dzień wizyty, na najbliższy wolny termin, maksymalnie 5 sztuk na osobę. Na wystawę wchodzi się nie wcześniej niż 15 minut przed godziną z biletu i nie później niż 15 minut po niej – spóźnienie oznacza utratę wejścia bez zwrotu pieniędzy.
Na wystawę nie wolno wnosić plecaków i bagażu powyżej 30 litrów ani długich parasoli; w budynku są szatnia, toalety i kawiarnia muzealna. Regulamin prosi, by po zakupie biletu nie czekać w holu dłużej niż 15 minut – przy dużym ruchu ochrona kieruje oczekujących na zewnątrz, co zimą bywa niewygodne.
Fabryka Schindlera zimą
Zima to dobry moment na tę wizytę: wystawa jest w całości pod dachem, a tłok jest mniejszy niż od wiosny do jesieni. Mniejszy nie znaczy jednak żaden – w grudniowe weekendy, między świętami a Nowym Rokiem i w ferie zimowe wejścia na popularne godziny rozchodzą się z wyprzedzeniem. Darmowy poniedziałek to zimą loteria: wystawa działa wtedy tylko do 15:00, a pula bezpłatnych biletów jest ograniczona.
Od 16 października 2026 do 8 sierpnia 2027 roku w oddziale można zobaczyć wystawę czasową „Fabryka Schindlera – historie miejsca”; 10 grudnia 2026 roku o 17:00 muzeum zaplanowało jej oprowadzanie kuratorskie. Po zwiedzaniu warto przejść na Plac Bohaterów Getta i zajrzeć do Apteki pod Orłem – bilet z Fabryki działa tam przez tydzień. Kto ma siłę na sztukę współczesną, ma za ścianą MOCAK, ale to osobne muzeum z własnymi biletami.
Budynek, teren fabryki i Zabłocie dziś
Z dawnego zakładu do muzeum należy przede wszystkim budynek administracyjny od strony ul. Lipowej – to w nim mieścił się gabinet dyrektora i biura, a dziś trasa wystawy. Dawne hale produkcyjne zajmuje Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK. Na terenie zachowały się relikty przedwojennej infrastruktury, m.in. wagonowa waga kolejowa z lat 30. XX wieku. Fabryka jest też punktem Krakowskiego Szlaku Techniki, który łączy zabytki przemysłowe miasta.
Zabłocie, przez dekady dzielnica magazynów i zakładów, w ostatnich latach zabudowało się biurowcami i apartamentowcami, więc dawna fabryka stoi dziś wśród nowej zabudowy. Muzeum przygotowało dla osób z niepełnosprawnością wzroku i słuchu wersję wystawy z audiodeskrypcją, a dla szkół prowadzi lekcje m.in. o okupacji Krakowa, Polskim Państwie Podziemnym i propagandzie. Oddziałem kieruje Bartosz Heksel.
Dla kogo i z jakim nastawieniem
To wystawa o przemocy, wysiedleniach i zagładzie, opowiedziana środkami teatralnymi – sporo ciemnych, ciasnych sal i dźwięków, które mogą przytłaczać. Dla małych dzieci nie jest to dobre miejsce; młodzież szkolna odbiera ją zwykle dobrze, zwłaszcza po wcześniejszej rozmowie o historii okupacji. Osoby, które przyjeżdżają wyłącznie z myślą o filmie Spielberga, bywają zaskoczone, że Schindlerowi poświęcono tylko część trasy – warto o tym wiedzieć przed zakupem biletu.
Przydatne wskazówki
Zdjęcia 5
Lokalizacja
Adres: Lipowa 4, 30-702 Kraków
Wyznacz trasęDojazd
Lokalizacja i punkt startowy
Fabryka stoi przy ul. Lipowej 4 na Zabłociu, w dzielnicy Podgórze, na prawym brzegu Wisły. Wejście do kas jest od ulicy Lipowej, w budynku administracyjnym dawnej fabryki. Tuż obok, w dawnych halach fabrycznych, działa MOCAK – nie pomyl wejść.
Samochodem
Z centrum Krakowa najprościej dojechać przez most Powstańców Śląskich lub most Kotlarski, a dalej przez Podgórze na Zabłocie. Kierowców spoza miasta obowiązuje krakowska Strefa Czystego Transportu – przed wyjazdem starszym autem sprawdź, czy pojazd może wjechać do miasta.
Parking
Przy muzeum nie ma dużego parkingu dla zwiedzających. Miejsca na okolicznych ulicach Zabłocia są szybko zajmowane, zwłaszcza w dni robocze, gdy działają tu biura. Sprawdź oznakowanie strefy płatnego parkowania w miejscu postoju. Wygodniej zostawić auto na parkingu Park&Ride i dojechać tramwajem.
Komunikacja publiczna
Najbliższe przystanki tramwajowe to Zabłocie oraz Plac Bohaterów Getta – z placu dojdziesz ul. Kącik i Lipową w ok. 10 minut. Kilka minut pieszo od muzeum jest też przystanek kolejowy Kraków Zabłocie, obsługiwany przez pociągi aglomeracyjne z Dworca Głównego. Linie tramwajowe w Krakowie bywają zmieniane z powodu remontów, więc trasę sprawdź w aktualnej wyszukiwarce połączeń.
Dojście piesze
Z Rynku Głównego idzie się ok. 40 minut: przez Kazimierz do kładki Ojca Bernatka, potem przez Plac Bohaterów Getta na ul. Lipową. Zimą kładka i bulwary bywają śliskie, a wiatr nad Wisłą daje się we znaki – przy mrozie lepiej podjechać tramwajem.
Polecany czas zwiedzania
Przejście trasy bez czytania wszystkich dokumentów: wrzesień 1939, gabinet Schindlera, getto, Płaszów i Arka Ocalonych. Minimum, które pozwala zrozumieć układ wystawy – mniej czasu nie ma sensu przy jednokierunkowej trasie.
Spokojne zwiedzanie wystawy stałej z czytaniem opisów i słuchaniem nagrań, a potem krótka wizyta na wystawie czasowej „Fabryka Schindlera – historie miejsca”, która jest w cenie biletu tego samego dnia.
Fabryka, a potem spacer przez Plac Bohaterów Getta do Apteki pod Orłem, gdzie wejdziesz z tym samym biletem. Ułożony tak program daje pełny obraz Podgórza w czasie okupacji; dobrze go zacząć rano, bo zimą szybko zapada zmrok.
Często zadawane pytania
Czy Fabryka Schindlera jest otwarta zimą i w święta?
Jak kupić bilet do Fabryki Schindlera i czy trzeba rezerwować?
Ile kosztuje wstęp i kiedy jest bezpłatny?
Ile czasu zajmuje zwiedzanie?
Czy warto jechać do Fabryki Schindlera zimą?
Czy wystawa jest odpowiednia dla dzieci?
Czy w Fabryce zobaczę tylko historię Schindlera?
Atrakcje w pobliżu
Zamek Królewski na Wawelu
Renesansowa rezydencja królów polskich na wapiennej skale nad Wisłą, dziś muzeum z kilkunastoma osobnymi wystawami. Trzykondygnacyjny dziedziniec arkadowy z początku XVI wieku, komnaty ze stropem z trzydziestoma rzeźbionymi głowami, 138 arrasów Zygmunta Augusta, Szczerbiec w Skarbcu Koronnym i największa w Europie kolekcja namiotów tureckich. Każda trasa ma własny bilet i własny dzienny limit wejść.
KrakówPodziemia Rynku w Krakowie (Rynek Podziemny)
Rezerwat archeologiczny pod wschodnią częścią płyty Rynku Głównego, udostępniony przez Muzeum Krakowa w 2010 roku. Trasa prowadzi wśród reliktów średniowiecznych kramów, traktów z XI wieku i fundamentów dawnych budowli, a ok. 700 zabytków uzupełniają hologramy, makiety i ekrany dotykowe. Zimą to jedno z niewielu miejsc na Rynku, gdzie spędzisz dwie godziny w cieple – pod warunkiem, że kupisz bilet na konkretną godzinę.
KrakówRynek Główny w Krakowie
Główny plac Krakowa, wytyczony przy lokacji miasta w 1257 roku, o powierzchni ok. 4 ha. W jego centrum stoją Sukiennice z Galerią Sztuki Polskiej XIX wieku na piętrze i wejściem do Podziemi Rynku, obok Wieża Ratuszowa i romański kościół św. Wojciecha. Sam plac jest dostępny bezpłatnie przez całą dobę. Zimą odbywa się tu jarmark bożonarodzeniowy, a w pierwszy czwartek grudnia – konkurs szopek krakowskich.
KrakówKopalnia Soli „Wieliczka” — Trasa Turystyczna
Trasa Turystyczna Kopalni Soli „Wieliczka” to około 3 kilometry podziemnych korytarzy i komór między 64 a 135 metrem pod powierzchnią, zwiedzane z przewodnikiem w 2–3 godziny. Największa z komór, Kaplica św. Kingi, leży 101 m pod ziemią i ma około 54 metry długości. Kopalnia trafiła na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1978 roku, a wydobycie soli zakończono tu w 1996. Pod ziemią panuje stała temperatura 17–18°C.
WieliczkaOjcowski Park Narodowy
Ojcowski Park Narodowy to 21 km² wapiennych dolin Prądnika i Sąspówki tuż za Krakowem – najmniejszy park narodowy w Polsce. Na krótkim odcinku mieści skalne bramy i ostańce, jaskinie, ruiny zamku Kazimierza Wielkiego, kaplicę „Na Wodzie” i renesansowy zamek w Pieskowej Skale z Maczugą Herkulesa. Wstęp do parku jest wolny, płaci się za obiekty. Zimą jaskinie są zamknięte, ale szlaki pozostają dostępne.
OjcówDolina Będkowska
Dolina Będkowska to licząca 7–8 km dolina potoku Będkówki w Parku Krajobrazowym Dolinki Krakowskie, jedna z najdłuższych na Jurze. Nad jej dnem wznosi się Sokolica — skała z najwyższą ścianą na Jurze i grodziskiem Wiślan na szczycie. Ponad 80 skał udostępniono do wspinaczki, a dnem doliny, zamkniętym dla ruchu aut, prowadzi niebieski szlak obok wodospadu Szum i Źródła Będkówki.
Będkowice