Szczeliniec Wielki

Szczeliniec Wielki (919 m n.p.m.) jest najwyższym punktem Gór Stołowych, ale nie wygląda jak szczyt. Zamiast stożka i wierzchołka jest tu płaski, urwisty stół z piaskowca ciosowego, a właściwa atrakcja zaczyna się dopiero po wejściu na górę — w labiryncie bloków skalnych i szczelin, którymi prowadzi wąska, oznakowana trasa. To sprawia, że Szczeliniec zwiedza się inaczej niż inne polskie szczyty: nie chodzi o zdobycie punktu, tylko o przejście przez skalne miasto.

Skalne miasto zbudowane z piaskowca

Wierzchowina Szczelińca to pozostałość dna morza kredowego. Warstwy piaskowca ciosowego, osadzone kilkadziesiąt milionów lat temu, zostały wypiętrzone, a następnie porozcinane pionowymi spękaniami. Woda i mróz przez tysiąclecia poszerzały te spękania, aż powstały korytarze, studnie i wolno stojące bloki. Stąd nazwa: szczeliny są tu formą rzeźby terenu, nie ciekawostką.

Skalne bloki mają własne nazwy, nadane przez XIX-wiecznych przewodników — Kwoka, Wielbłąd, Małpolud, Słoń. Nazewnictwo jest umowne i część kształtów trzeba sobie dopowiedzieć, ale kilka form rzeczywiście trudno pomylić. Ściany urwiska od strony południowej opadają kilkudziesięciometrową ścianą, co daje trasie charakterystyczne, chwilami ciasne prowadzenie: raz idzie się szczeliną szeroką na barki, raz wychodzi na otwarty taras.

665 schodów, czyli jedyna droga na górę

Z Karłowa na wierzchowinę prowadzi kamienna droga schodowa: 665 stopni, około 1,3 km i mniej więcej 240 metrów przewyższenia. To jedyne wejście dla turystów i ta sama droga służy do zejścia. Przeciętnie zajmuje 35–50 minut, przy czym tempo dyktuje nie kondycja, a ruch na schodach — w lipcowe popołudnie kolumna ludzi na wąskim odcinku porusza się wolniej niż najwolniejsza osoba w niej idąca.

Stopnie są nierówne, o zmiennej wysokości, miejscami wygładzone przez lata użytkowania. Po deszczu piaskowiec robi się śliski. Buty z twardą podeszwą i profilowanym bieżnikiem mają tu realne znaczenie — nie z powodu trudności technicznej, tylko dlatego, że schodzenie 665 stopni obciąża kolana bardziej niż samo podejście. Na górze, u wylotu schodów, działa schronisko PTTK z gastronomią i toaletą; to jedyny taki punkt na trasie.

Trasa po wierzchowinie: Piekiełko, Fotel Pradziada, Diabelska Kuchnia

Na szczycie zaczyna się właściwa pętla. Prowadzi między blokami, przez szczeliny i po drewnianych pomostach, z odgałęzieniami na punkty widokowe. Najbardziej rozpoznawalne miejsca to:

• Piekiełko — najciaśniejszy fragment trasy, wąski korytarz skalny, w którym przez większość roku utrzymuje się chłód i wilgoć;
• Diabelska Kuchnia — głęboka rozpadlina, gdzie śnieg potrafi zalegać długo po tym, jak zniknie z okolicy;
• Fotel Pradziada — formacja skalna w kształcie siedziska, najczęściej fotografowany punkt na Szczelińcu;
• Taras Południowy — otwarcie widokowe na Kotlinę Kłodzką, a przy dobrej widoczności także na czeską stronę granicy;
• Skalne Siodło — przewężenie z widokiem w dwie strony jednocześnie.

Przejście całej pętli z przystankami na zdjęcia zajmuje około 1,5 godziny. Razem z podejściem i zejściem daje to 3 godziny — i to jest realny czas, który trzeba zarezerwować, nie godzina, którą sugerują mapy liczące sam dystans.

Bilety, limit wejść i rezerwacja

Szczeliniec leży w granicach Parku Narodowego Gór Stołowych i wejście jest płatne. W 2026 roku bilet normalny kosztuje 16 zł, ulgowy 8 zł. Park sprzedaje wejściówki online i tam kieruje ruch turystyczny.

Kluczowa jest jednak nie cena, tylko limit: 400 osób na godzinę na trasę Szczeliniec Wielki (dla porównania sąsiednie Błędne Skały mają limit 350 osób na godzinę). Limit oznacza, że w szczycie sezonu wejściówki na najbliższe godziny potrafią się wyczerpać, a przyjazd bez rezerwacji kończy się czekaniem albo zmianą planów. Park wprost zastrzega, że zwrot biletu nie jest możliwy — kupując wejście na konkretną godzinę, bierze się na siebie ryzyko pogody.

Trasa jest udostępniana sezonowo i godziny zmieniają się w ciągu roku: od otwarcia sezonu do 14 czerwca od 9:00 do 19:00, od 15 czerwca do 31 lipca od 8:00 do 20:00, w sierpniu od 8:00 do 19:00, we wrześniu od 9:00 do 18:00, a w październiku i do 11 listopada już tylko od 9:00 do 16:00. Godzina zamknięcia dotyczy wejścia na trasę, nie zejścia z niej.

Czego się spodziewać na miejscu

Szczeliniec jest jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji Kotliny Kłodzkiej i widać to na trasie. W weekendy lipca i sierpnia parkingi w Karłowie zapełniają się przed dziewiątą, a pętla po wierzchowinie w godzinach 11–15 idzie się w kolumnie. Wcześniejszy przyjazd zmienia doświadczenie bardziej niż jakikolwiek inny czynnik.

Warto też pamiętać o różnicy wysokości: wierzchowina leży ponad 240 metrów nad Karłowem i jest otwarta na wiatr. Przy 25°C na dole na górze bywa o kilka stopni chłodniej, a w szczelinach — jak w Piekiełku — jeszcze mniej. Kurtka wiatrówka w plecaku nie jest przesadą nawet w sierpniu.

Ograniczenia są realne. Trasa nie jest dostępna dla wózków ani osób z trudnościami w chodzeniu po schodach — 665 stopni nie ma alternatywy w postaci kolejki czy drogi objazdowej. Wąskie szczeliny bywają problemem dla osób z dużymi plecakami i dla tych, którzy źle znoszą ciasne przestrzenie. Na wierzchowinie nie ma źródła wody pitnej poza schroniskiem.

Co jest w pobliżu

Karłów jest naturalną bazą dla całego Parku Narodowego Gór Stołowych. Z tej samej miejscowości blisko jest do Błędnych Skał — drugiego labiryntu skalnego parku, z osobnym biletem i osobnym limitem wejść. Obie trasy da się zrobić jednego dnia, ale wymaga to kupienia dwóch wejściówek na różne godziny i przejazdu Drogą Stu Zakrętów.

W promieniu kilkunastu kilometrów leżą Kudowa-Zdrój z parkiem zdrojowym, Radków z zalewem oraz Pasterka — najwyżej położona wieś w Górach Stołowych, z której na Szczeliniec prowadzi drugi, mniej uczęszczany szlak. Sam park zarządza udostępnianiem tras, prowadzi sprzedaż biletów i publikuje aktualne godziny — to jedyne źródło, które warto sprawdzać przed wyjazdem, bo terminy sezonu bywają korygowane pogodą.

Lokalizacja i punkt startowy

Szczeliniec Wielki leży w Parku Narodowym Gór Stołowych, w gminie Radków w powiecie kłodzkim. Punktem startowym dla praktycznie wszystkich odwiedzających jest wieś Karłów, położona u podnóża masywu. Stamtąd prowadzi kamienna droga schodowa — jedyne turystyczne wejście na wierzchowinę.

Samochodem

Karłów leży przy drodze wojewódzkiej nr 387, znanej jako Droga Stu Zakrętów, łączącej Radków z Kudową-Zdrojem. Z Kudowy-Zdroju to około 16 km, z Radkowa około 12 km, z Kłodzka około 35 km, z Wrocławia około 120 km. Trasa jest kręta i wąska, w sezonie bywa zakorkowana, a zimą wymaga ostrożności — przy planowaniu czasu przejazdu warto doliczyć zapas ponad to, co pokazuje nawigacja.

Parking

W Karłowie działa kilka płatnych parkingów. Na parkingu pod adresem Karłów 6A obowiązują stawki 5 zł za godzinę, 12 zł za trzy godziny i 20 zł za cały dzień (2026). Nie wszystkie parkingi w miejscowości przyjmują płatność kartą — warto mieć gotówkę. W weekendy lipca i sierpnia miejsca najbliżej schodów kończą się przed dziewiątą rano; później zostaje parkowanie w dalszej części wsi i kilkuset metrów dojścia.

Komunikacja publiczna

Do Karłowa dojeżdżają autobusy z Kudowy-Zdroju, ale kursy są nieliczne i sezonowe. Przy planowaniu powrotu trzeba sprawdzić godzinę ostatniego odjazdu — przy trzygodzinnym zwiedzaniu łatwo się z niej wyłamać. Najbliższe stacje kolejowe to Kudowa-Zdrój i Radków, z których dalej trzeba przesiadać się na autobus lub taksówkę.

Dojście piesze

Z centrum Karłowa do początku schodów jest kilkaset metrów po płaskim. Samo wejście to 665 kamiennych stopni, 1,3 km i około 240 m przewyższenia — przeciętnie 35–50 minut. Alternatywą jest szlak z Pasterki, dłuższy i znacznie mniej uczęszczany, dobry, gdy Karłów jest przepełniony. Trasa po wierzchowinie to kolejne 1,5 godziny.