Palmiarnia w Zielonej Górze

Od kawiarni z 1961 roku do piątej wersji budynku

Palmiarnia na szczycie Winnego Wzgórza nie powstała jako ogród botaniczny, tylko jako lokal. 1 maja 1961 roku otwarto tu kawiarnię i od tego dnia budynek był wielokrotnie rozbudowywany. W 1964 roku dostawiono skrzydło od strony ulicy Podgórnej, jesienią 1967 roku ruszyła budowa od strony ulicy Lwowskiej, a w styczniu 1968 roku na stalowej konstrukcji zawieszono wiechę. Starą, za ciasną i zniszczoną konstrukcję rozebrano w 1981 roku; nowy lokal był gotowy w 1985 roku, a dobór roślin i kolorystykę wnętrza zaprojektował Witold Nowicki.

Decyzję o kolejnej przebudowie podjęto w 2006 roku, a w czerwcu 2008 roku oddano obecną Palmiarnię. Według historii opublikowanej przez sam obiekt to piąta wersja budynku. Ma 62,58 m długości, 43,80 m szerokości i 20,48 m wysokości całkowitej, a jego powierzchnia użytkowa wynosi 3357,98 m². Z ulic w centrum widać głównie przeszkloną bryłę wyrastającą ponad winnicę, dlatego Palmiarnia jest charakterystycznym punktem panoramy centrum Zielonej Góry.

Dom winiarza z 1818 roku w środku szklarni

W sercu szklanej konstrukcji stoi znacznie starszy budynek. W 1818 roku August Grempler postawił na szczycie wzgórza ceglany dom winiarza. Grempler był producentem wina; według historii zebranej przez Palmiarnię w 1826 roku wraz ze wspólnikami założył pierwszą w Niemczech wytwórnię wina musującego. W latach 20. XX wieku firma zatrudniała około 50 osób i produkowała około 250 tysięcy butelek rocznie, a pod koniec lat 30. produkcja doszła do 800 tysięcy butelek.

Po wojnie, 13 września 1945 roku, winnicę na wzgórzu przejął Grzegorz Zarugiewicz, instruktor winiarstwa i w latach 1946-1954 dyrektor techniczny Lubuskiej Wytwórni Win. Zarugiewicz był też współtwórcą technikum sadowniczo-winiarskiego, w którym kształcono powojenne kadry lubuskiego winiarstwa. Od 1993 roku jego imię nosi uliczka, przy której jest wejście do Palmiarni. Dom Gremplera nie jest osobnym muzeum: jest częścią lokalu, otoczoną przeszkloną konstrukcją, i ogląda się go przy okazji wizyty w restauracji lub na kładkach.

Co rośnie i pływa pod szklanym dachem

Pod dachem rośnie około 150 gatunków roślin, krzewów i drzew ze strefy równikowej i zwrotnikowej. Rośliny nie stoją w gablotach ani za barierkami, tylko między stolikami, oczkami wodnymi i ścieżkami. Wśród rzeczy, na które warto zwrócić uwagę:

• daktylowiec kanaryjski, który według zarządcy jest najwyższą w Europie palmą kanaryjską rosnącą pod dachem; po przebudowie z 1981 roku potrzebował około 20 lat, żeby dorosnąć do szklanego sufitu,
• 7 akwariów, z których największe mieści około 10 tysięcy litrów wody; w zbiornikach pływają między innymi jesiotry i piranie,
• oczka wodne i kaskady wbudowane w aranżację sali,
• dom winiarza z 1818 roku, wokół którego zbudowano całą szklarnię,
• kładki i taras pod szklaną kopułą na wysokości kilkunastu metrów.

To nie jest kolekcja opisana tabliczkami jak w ogrodzie botanicznym uniwersytetu. Kto chce wiedzieć, jaki gatunek ma przed sobą, powinien mieć pod ręką aplikację do rozpoznawania roślin. Z dziećmi warto zacząć od akwariów, bo przy nich najłatwiej zatrzymać się na dłużej.

Kładki widokowe i panorama miasta

Najciekawsza część wizyty zaczyna się powyżej parteru. Palmiarnia ma galerię na pierwszym poziomie, kładkę widokową biegnącą przez całą długość budynku, platformę pół piętra wyżej i najwyższą kładkę na wysokości około 20 metrów, a na samej górze taras pod szklaną kopułą. Z góry patrzy się na korony palm z perspektywy, której nie daje parter, a przez szklane ściany widać dachy centrum Zielonej Góry i rzędy winorośli na zboczach wzgórza.

Kładki bywają dostępne krócej niż sam lokal. Na przykład 2 października 2026 roku Palmiarnia informowała na swojej stronie, że restauracja jest w całości zarezerwowana, kawiarnia działa od 11:00 do 17:00, a kładki widokowe są dostępne do 16:00. Przy imprezach okolicznościowych takie ograniczenia mogą się powtarzać, więc przed przyjazdem warto zajrzeć do komunikatu na stronie głównej obiektu.

Restauracja, kawiarnia i piwniczki z lubuskim winem

Palmiarnia działa przede wszystkim jako lokal gastronomiczny i sama określa się jako największa restauracja w mieście: ma 245 miejsc, salę VIP na spotkania w kilkunastoosobowym gronie, taras na pierwszym piętrze, kawiarnię i własną cukiernię. W karcie są wina lubuskie. Według strony obiektu w 2026 roku kawiarnia jest czynna od wtorku do niedzieli w godzinach 11:00-20:00, a restauracja od wtorku do piątku 12:00-21:00, w sobotę 12:00-01:00 i w niedzielę 12:00-20:00. W poniedziałki Palmiarnia jest zamknięta — to dzień pielęgnacji roślin.

Osobną ofertą są dwie piwniczki winiarskie, w tym Piwniczka Gremplera przy ulicy Wrocławskiej, czynna od środy do niedzieli w godzinach 12:00-19:00 (2026). Piwniczka winiarska przy winnicy powstała w ramach rewitalizacji Winnego Wzgórza w 2018 roku i serwuje wina z lubuskich winnic.

Palmiarnia a otaczające ją Winne Wzgórze

Palmiarnia nie stoi w izolacji — zajmuje najwyższy punkt Parku Winnego, czyli zboczy, na których winorośl uprawia się od stuleci. W latach 2017-2018 miasto przeprowadziło rewitalizację wzgórza za 8,1 mln zł, w około 85 procentach ze środków unijnych w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych. Wykonawcą była zielonogórska firma Exalo Drilling. W zakres prac weszła także nowa iluminacja Palmiarni, dlatego po zmroku budynek jest podświetlony i dobrze widoczny z niżej położonych ulic centrum.

Dla odwiedzającego oznacza to tyle, że droga do Palmiarni sama w sobie jest częścią wizyty: od parkingu i przystanków przy ulicy Wrocławskiej idzie się pod górę alejkami między rzędami winorośli, mijając wodne kaskady, place zabaw i labirynt. Park Winny opisujemy w osobnym wpisie, bo to inne miejsce — park miejski otwarty na zewnątrz, podczas gdy Palmiarnia jest zamkniętym obiektem z własnymi godzinami.

Jak zaplanować wizytę

Najprostszy plan wygląda tak: wejście od strony ulicy Zarugiewicza, krótka runda po parterze między roślinami i akwariami, potem schody na galerię i kładki aż do tarasu pod kopułą, a na koniec kawa albo deser z cukierni. Jeśli zależy Ci na zdjęciach z kładek bez tłumu, przyjdź w dzień powszedni krótko po otwarciu kawiarni o 11:00 — restauracja startuje dopiero o 12:00, więc jest szansa na mniej zajętą salę.

Palmiarnię ogląda się w całości pod dachem, więc dobrze sprawdza się jako plan na deszczowy dzień w centrum Zielonej Góry. Kto planuje obiad w weekend, powinien wcześniej zadzwonić — lokal przyjmuje rezerwacje i organizuje przyjęcia okolicznościowe, które potrafią zająć całą salę.

Ograniczenia, o których warto wiedzieć

Za wejście do Palmiarni nie pobiera się biletu, ale trzeba pamiętać, że zwiedza się działającą restaurację. W porze obiadowej, szczególnie w weekendy, przy stolikach między roślinami jest gwar, a kelnerzy pracują w tych samych alejkach, którymi chodzą zwiedzający. W sobotnie wieczory od 19:00 odbywają się imprezy taneczne, na które obowiązują bilety, więc spokojne oglądanie roślin lepiej zaplanować na popołudnie w dzień powszedni.

Rośliny i akwaria nie są opisane jak w placówce naukowej — to miejsce, które ogląda się samodzielnie, przy kawie albo obiedzie. Wizytę warto połączyć ze spacerem po Parku Winnym, który otacza Palmiarnię, oraz z rynkiem, oddalonym o około 600 metrów. Kto przyjeżdża na zielonogórskie Winobranie, święto organizowane od 1852 roku, które dziś trwa dziewięć dni i zaczyna się w pierwszym lub drugim tygodniu września, powinien liczyć się z tłumem w całym centrum.

Lokalizacja i punkt startowy

Palmiarnia stoi na szczycie Winnego Wzgórza w centrum Zielonej Góry, pod adresem Wrocławska 12a; wejście prowadzi od strony ulicy Grzegorza Zarugiewicza. Budynek leży około 600 metrów na wschód od ratusza na Starym Rynku i nieco ponad kilometr na południe od stacji Zielona Góra Główna. Z rynku najprościej dojść ulicami w stronę ul. Wrocławskiej i dalej alejkami Parku Winnego pod górę.

Samochodem

Zielona Góra leży przy drodze ekspresowej S3. Z S3 zjeżdża się na węźle Zielona Góra Północ albo Zielona Góra Południe i jedzie za drogowskazami do centrum. Ostatni odcinek prowadzi ulicą Wrocławską lub aleją Niepodległości, które biegną wzdłuż podnóża wzgórza.

Parking

Najwygodniejszy jest parking wielopoziomowy przy al. Niepodległości 13, otwarty w lipcu 2023 roku obok Palmiarni. Ma 407 miejsc dla samochodów osobowych oraz miejsca dla osób z niepełnosprawnościami i dla autokarów. Parking jest płatny; aktualnych stawek nie udało się potwierdzić w źródłach z 2026 roku. Parkowanie przy ulicach w centrum jest utrudnione i obowiązuje tam strefa płatnego parkowania.

Komunikacja publiczna

Przy ulicy Wrocławskiej, u podnóża wzgórza, są przystanki autobusów miejskich MZK o nazwie Palmiarnia. Ze stacji kolejowej Zielona Góra Główna i z dworca autobusowego, które leżą obok siebie na północ od centrum, można też dojść pieszo: to około 15-20 minut spokojnym krokiem przez centrum.

Dojście piesze

Z przystanków przy Wrocławskiej i z parkingu wielopoziomowego do wejścia prowadzą alejki Parku Winnego. Ostatni odcinek jest pod górę, ale krótki — to kilka minut marszu między rzędami winorośli.